Hazırlayan & İnceleyen
Uzm. Dr. Rabia Cerrah Karanfil
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı
Uzmanlık Alanı
Rehabilitasyon
Atakum / Samsun
Samsun'da Vertigo Nedir?
Vertigo, çevrenin ya da kişinin kendisinin dönüyormuş gibi hissedilmesiyle tanımlanan bir denge bozukluğu belirtisidir. En sık nedenlerinden biri, iç kulaktaki denge kanallarında bulunan kristal parçacıklarının yerinden oynamasıyla ortaya çıkan iyi huylu pozisyonel vertigodur (BPPV). Bu tabloda baş dönmesi genellikle yatakta dönme, eğilme ya da yukarı bakma gibi belirli baş hareketleriyle tetiklenir ve kısa süreli, şiddetli ataklar halinde yaşanır.
Vertigo rehabilitasyonunun iki ana bileşeni vardır. Birincisi, BPPV tanısı konan hastalarda uygulanan Epley gibi yeniden konumlandırma manevralarıdır; bu manevralarla yerinden oynayan kristallerin denge kanalından çıkarılması ve baş dönmesini tetikleyen mekanizmanın ortadan kaldırılması hedeflenir. İkincisi ise vestibüler rehabilitasyon egzersizleridir: bakış sabitleme, baş-göz koordinasyonu ve denge çalışmalarından oluşan bu programla beynin denge sistemine yeniden uyum sağlaması desteklenir.
Her baş dönmesi iç kulak kaynaklı değildir; boyun sorunları, tansiyon değişiklikleri, nörolojik nedenler ya da ilaç yan etkileri de benzer yakınmalara yol açabilir. Bu nedenle vertigo rehabilitasyonuna başlamadan önce baş dönmesinin karakterini, tetikleyicilerini ve eşlik eden bulguları ortaya koyan kapsamlı bir hekim muayenesi yapılır; hangi tedavi yönteminin uygun olduğuna bu değerlendirmenin sonucuna göre karar verilir.
Samsun'da Kimler İçin Uygun?
- Yatakta dönerken, eğilirken ya da başını kaldırırken kısa süreli şiddetli baş dönmesi atakları yaşayanlar
- BPPV (iyi huylu pozisyonel vertigo) tanısı almış ya da bu yönde şüphe taşıyanlar
- Vestibüler nevrit gibi iç kulak rahatsızlıkları sonrasında dengesizlik yakınması devam edenler
- Baş hareketleriyle artan sersemlik, sallanma ve dengesizlik hissi tarif edenler
- Baş dönmesi nedeniyle yürürken güvensizlik hisseden, düşme korkusu yaşayan ileri yaştaki bireyler
- Baş dönmesi atakları yüzünden araba kullanmaktan, merdiven inip çıkmaktan ya da kalabalık ortamlara girmekten kaçınır hale gelenler
- İlaç tedavisine rağmen baş dönmesi ve denge yakınmaları süren hastalar
Samsun'da Tedavi Süreci Nasıl İşler?
Ayrıntılı değerlendirme ve tanı testleri
İlk görüşmede baş dönmenizin ne zaman başladığı, hangi hareketlerle tetiklendiği, ne kadar sürdüğü ve eşlik eden belirtiler ayrıntılı olarak sorgulanır. Dix-Hallpike gibi pozisyonel testlerle hangi denge kanalının etkilendiği belirlenir; iç kulak dışı bir neden düşünülürse ileri tetkik veya ilgili branşa yönlendirme planlanır.
Kişiye özel tedavi planının oluşturulması
Muayene bulgularına göre tablonuzun BPPV mi, başka bir vestibüler sorun mu olduğu netleştirilir ve tedavinin manevra ağırlıklı mı, egzersiz ağırlıklı mı ilerleyeceğine hekiminiz karar verir. Plan; yaşınız, boyun hareketleriniz ve genel sağlık durumunuz dikkate alınarak şekillendirilir.
Yeniden konumlandırma manevraları
BPPV saptanan hastalarda, etkilenen kanala uygun olarak Epley başta olmak üzere yeniden konumlandırma manevraları klinikte hekim eşliğinde uygulanır. Manevra sırasında kısa süreli baş dönmesi hissedilmesi beklenen bir durumdur; uygulama sonrası dikkat edilmesi gerekenler size ayrıntılı olarak anlatılır.
Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri
Denge sisteminin yeniden uyum sağlaması için bakış sabitleme, baş-göz koordinasyonu, oturma-ayakta durma dengesi ve yürüyüş çalışmalarını içeren kademeli bir egzersiz programı başlatılır. Egzersizler önce klinikte öğretilir, ardından evde düzenli uygulayabileceğiniz şekilde size özel düzenlenir.
Kontrol muayenesi ve programın güncellenmesi
Belirli aralıklarla yapılan kontrollerde manevranın etkinliği pozisyonel testlerle yeniden değerlendirilir, gerekirse manevra tekrarlanır ve egzersizlerin zorluk düzeyi ilerlemenize göre artırılır. Yakınmalar gerilediğinde tekrarları azaltmaya yönelik öneriler paylaşılır.
Samsun'da Bu Tedavinin Kazandırdıkları
Baş dönmesi ataklarında rahatlama
BPPV kaynaklı vertigoda doğru kanala uygulanan yeniden konumlandırma manevraları, birçok hastada dönme ataklarının kısa sürede gerilemesine yardımcı olur. Yanıt kişiden kişiye değişebildiğinden gerektiğinde manevra kontrollü şekilde tekrarlanır.
Denge ve yürüme güvenliğinde artış
Vestibüler egzersizler, denge sisteminizin görme ve derin duyu ile birlikte daha uyumlu çalışmasını destekler; sallanma ve dengesizlik hissinin azalmasına katkı sağlar.
Düşme riskinin azaltılmasına destek
Özellikle ileri yaşta baş dönmesine bağlı düşmeler ciddi sonuçlar doğurabilir. Programın denge bileşeni, güvenli hareket stratejileriyle birlikte düşme riskini azaltmaya yönelik olarak planlanır.
Günlük yaşama dönüş
Baş dönmesi korkusuyla kaçınılan eğilme, yukarı uzanma, araç kullanma gibi hareketlerin kademeli olarak yeniden kazanılması hedeflenir; böylece iş ve ev yaşamınızdaki kısıtlanma azalır.
İlaç dışı bir tedavi seçeneği
Manevra ve egzersiz temelli yaklaşım, baş dönmesini baskılayan ilaçlara sürekli ihtiyaç duymadan sorunun mekanizmasına yönelen bir seçenek sunar. İlaç kullanımına gerek olup olmadığına muayene bulgularına göre hekiminiz karar verir.
Hareket korkusunun ve kaygının gerilemesi
Baş dönmesinin nedenini anlamak ve kontrollü şekilde üzerine gitmek, atak beklentisinin yarattığı kaygıyı ve hareketten kaçınma davranışını azaltmaya yardımcı olur.
Samsun'da Kliniğimiz
Samsun'da vertigo yakınmasıyla başvuran hastalarımızı, Atakum Cumhuriyet Mahallesi Adnan Menderes Bulvarı üzerindeki kliniğimizde değerlendiriyoruz. 2020'den bu yana Atakum'da hizmet veren kliniğimizde tanısal pozisyonel testler, Epley manevrası ve vestibüler rehabilitasyon egzersiz programları aynı çatı altında planlanıyor. Baş dönmesi atakları nedeniyle günlük yaşamı kısıtlanan Samsun ve çevre ilçelerden hastalarımız için değerlendirme ve takip sürecini ulaşılabilir bir düzende sürdürüyoruz.